Skip to Content

Ttanh Hlei Mi Ka Ngei Lo (By Dr. Andrew Ngun Cung Lian)

Ttanh Hlei Mi Ka Ngei Lo (By Dr. Andrew Ngun Cung Lian)

Be First!
by February 10, 2019 Chin, Home

REMH DAIHNAK CAAH, A HO HLEI TANH MI KA NGEI LO

Union Peace Conference – 21st Century Panglong avoi 2 nak tuah lai hrong hrang a si. Tlangcung mi hriamtlai bu le, State Counselor hruaimi a cozah kar lak ah thil har sa ngai mi pa khat a chuak. Kan duh mi vialte acozah lei nih nan kan pomh piak lo ah cun, Conference ah kan i ceih ti hna i, kan lung a tling mi plaw cheu khat hi min kan thut lai lo tiah, Hriamtlai bu pakhat hruaitu nih acozah lei nawl ngei tu hna a chimh hna…

Acozah lei kap lei in zoh tik ah, lungtlingnak, hnatlaknak pakhat khat min thut an duh. Min thutnak ngeih lo in a dih a si ah cun, 21st Century Panglong hi pak pa lawng ai chuah lai an phang ve. An mawh lo. 1990 hnu in an rak auh pi mi bia kamnak pakhat a si. Lungtlingnak pakhat hmanh ngeih kho lo ah cun, Mipi zumhnak a zawr lai i, remhdaihnak kong ah hmai kal a har lai timi ram hruai tu hna nih an theih tuk mi a si.

Zan ka it lai te ah Nay Pyi Taw (President Office) in phone a ra. “Hello, This is Andrew, how may I help you?” tiah ka ti. Khat ta lei ah, President Office bia chimhnak nawl ngeih tu pa a rak si. “Ko Andrew… bia tlawm te ruah ta kan duh” tiah a ka ti. “Angah tuk, zei dah a herh mi a um maw” tiah ka leh ve. Mah pa hi President U Thein Sein chan in, kan rak i theih mi, kan i kawm ngai mi pakhat a si.

“Na theih bang in, khua ci mui dawh kan si ko… Khat ta lei cheu khat nih kan duh mi vialte a tlam tling lo, acozah nih nan kan pomh piak kho lo ah cun, Union Peace Accord hi min kan thut lai lo” tiah an kan ti le, zei tin ti awk a tha lo. Tutan ah pakhat khat tal min thut nak, hna tlak nak kan ngeih kholo ah cun, hmai lei norh ding ah a har tuk mi a si caah, nangmah ruahnak kan hal ko.. Zei tin tuah ah a tha lai” tiah lung re theih ngai in a rak ka chawnh.

“Mirang nih an chimh ban tuk in, if there is a problem, there is an answer.. a si lo maw? A tu bak ah cun, ruahnak pek awk ka ngei lo caah, suimilam 12 can ra ka pe law, phone kan auh than lai” tiah ka leh.. “Ka lawm tuk, Nay Pyi Taw na phak tik ah kan i ton te lai mu” tiah a ti le phone cu kan chiah ve ve.

Zan ah remhdaihnak biakamnak an tuah mi pawl, University of Notre Dame Data Base cu ka kau i, ka rel than… Zing lei 3 hrong tiang ka rel hnu ah, Mozoram Peace Accord ti mi ka hmuh than. Hlan lio zong ka rak rel bal mi a si na in, ka philh pah. “Mizoram is integral part of the republic of India” ti mi bia fang ka hmuh le cang ka in, mui lak ah lam atlau mi, mei ceu hmuh ban tuk in, ka lung aa lawmh. Comptuer ka phit i, ka it colh.

Athaizing zing ka ka thawh le cang ka in, Dr. Sui Khar (Lian Bawi Pa) phone in ka chawnh le, thil si ning ka chimh. Zei tin dah na tuahnak a si tiah ka hal tik ah, “Accord pi hi a zapi in kan tuah kho lai lo na in, kan tuah kho mi vial hi, hna tlaknak kan ngei ko ti mi a tha ko lai tiah a ka ti. “Integral Part of Union Peace Accord a si lo ah, biafang dang tha mi teh zei tin na ruah ka ti tik ah, a tha tuk mi bia fang a si, Nay Pyi Taw kha chimh hna ko” tiah a ka leh ve.

Nay Pyi Taw lei phone ka chawnh i, ka hawi pa cu ka chimh. “Integral Part of Peace Accord or Accord timi hi a tha ko lai. Kawl holh in cu, “Pyi Daung Suh Ta Baw Tu Ngi Cheh A Seih A Paing” ti ko u law a tha ko lai tiah ka ruat” tiah ka chimh.. Ai lawm tuk nak ah, “Nay Pyi Taw ah kan dangh hrim hrim lai a ka ti i, Conference zong na rak kai hrim hrim a herh. Sawmhnak ca zong ni hin ah kan kuat lai” tiah a ka ti.

A rauh hlan ah Union Peace Conference – 21st Century Panglong kai ding in, State Counselor Office in sawmhnak ca ka ngah taktak. Conference cu tuah a si i, 37 points agreements cu min thut a si.

Ka chimh duh mi cu, a ho party dawt deuh le huat deuh lungput ka ngei hrim hrim lo. Ka chuah hlan in a rak i thawh cang mi hriamtlai buainak pi hi dih seh law, lung dai hna ngam te in khua sa ti hna u sih ti mi lawng hi ka saduh thahnak a si. Pu Roger Biak Lian Thang (Ex-CNF Chairman) bia i hlang ah cun “Ral tuk zong kan ngamh i, remhdaihnak tuah zong kan ngamh” ti mi hi ka zumh mi le ka zulh mi a si.

1988 in Dr. Sui Khar (Lian Bawi Pa) he CNF ah kan rak tuan ti i, a sin in fimnak, ruahnak, tampi kaichap. Hi ban tuk in, Kawl Acozah pi hmanh nih ruah awk an theih lo lio zong ah phone ka chawnh i, Kawl ram pi caah a that bik mi idea na ngeih mi ra ka cheuh ve ka ti poh ah ruahnak tha a ka pek leng mang tu a si.

Khua ka ruah leng mang i, CNF kan pu le pahnih sin in ka cawn mi thil a um. Pu Thomas Thangnou (Lian Lian Pa) cu Chess kah a thiam tuk. Dai tein khua a ruat i, “check” a ti cang ah cun, “sorry” ti awk a tha lo mi hruai tu a si. Dr. Sui Khar (Lian Bawi Pa) cu, phekah a thiam tuk i, a kut chung phe kha a zoh hnu ah a ho sin ah jocker a um lai i, zei tin ka tuah lai tiah, Khaini hmuam bu in, “Down” tuah a thiam mi a si.

Hi ban tuk, thiamnak, ruahnak, theihnak a ngeih mi hna tang ah kum saupi an hnu ka zulh caah, Kawl hna sin zong ah “check” tiah ka thiam ve cang i, “down” tuah zong ka thiam ngai ko cang.

A donghnak ah chimh ka duh mi cu, Ram pi pakhat thatnak le remhdaihnak caah, ka si khawhnak lam te in rian kan tuan tik ah a ho hlei khi tanh le huat ti mi lung put ka ngei lo.

Ngun Cung Lian

Camp (Yangon)

Previous
Next

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*